Ornitholoog Arend Kip (Aquila gallus) is ontstemd. “Het is puur opportunisme om zo’n klein vogeltje aan te klagen. Andere vogels zijn gewoon jaloers omdat de spotvogel het zich kan veroorloven een half jaar te overwinteren in het mediterrane gebied. Vooral de spreeuw heeft kilo’s boter op zijn hoofd, want die imiteert zelf dat het een lieve lust is.” Stichting Brein weerlegt de woorden van Kip. “De spreeuw imiteert pas sinds 1963. Toen kocht de steenrijke spreeuwenfokker Oswald Nagtegaal (Bovisforesti luscinia) alle rechten van de zangvogels op om deze vervolgens aan ‘zijn kinderen’ na te laten. Zoals alles bij de spreeuw is ook dit met beleid gebeurd.”

Raadsvrouw Sylvia den Uyl (Sylvia strigida) van de spotvogel heeft aangevoerd dat de zaak mogelijk al verjaard is, aangezien de spotvogel naar alle waarschijnlijkheid al sinds het late Pleistoceen andere vogels imiteert. Daarnaast wijst Den Uyl op het feit dat ‘de herkomst van de betreffende chansons vaak moeilijk te achterhalen is.’ “Het zou bij wijze van spreken evengoed zo kunnen zijn dat dat andere vogels de multi-instrumentalist spotvogel imiteren. En zeg nou zelf, fluiten we niet allemaal wel eens het liedje van een ander?”

Tim ‘t Hoen (Timotheus galliformis), perswoordvoerder van Stichting Brein noemt de verdediging van de raadsvrouw ‘abjecte quatsch’. “Iedere keer als die vogels een liedje nazingen, is er sprake van een nieuw strafbaar feit. Vooral in deze tijd van het jaar kun je ze dagelijks op heterdaad betrappen. Eén keer karaoke is leuk, maar je eigen identiteit ontlenen aan iets waarvoor een medeschepsel bloed, zweet en tranen heeft gelaten is lager dan de laagste vorm van parasiteren. In een land waarin originaliteit een vies woord is wordt zoiets natuurlijk jarenlang oogluikend toegestaan. Maar die tijden zijn nu voorbij.”

Stichting Brein heeft aangekondigd de zaak voor te leggen aan de kantonrechter te Utrecht (Trajectum). De spotvogel laat weten ‘zich vooralsnog in het commentaar te beperken tot het imiteren van zijn raadsvrouw.’

‘Ik geloof er helemaal niets van, al die soorten’, aldus de parlementariër. “Veel meer dan zes is nergens voor nodig. Wat mij betreft houden we het bij zwarte, witte, zwartwitte, dikke bruine, drijvende vogels en de rest. Alle andere details zijn geneuzel in de marge, op kosten van de belastingbetaler.”

Leegte wordt in zijn mening gesteund door staatssecretaris Henk Bleker (CDA). “De focus op details is compleet doorgeslagen. Een kievit (Vanellus vanellus) is bijvoorbeeld gewoon een zwartwitte vogel, net als de ekster (Pica pica). En daar hebben we er al meer dan genoeg van. Misschien zien ze er net iets anders uit, maar mensen toch ook? We hebben ons te lang door ornithologen zand in de ogen laten strooien. Zes vogelsoorten is meer dan genoeg.”

Voor Bleker moet een groot aantal vogelsoorten niet langer een doel op zich zijn. Hij wil een einde maken aan de ‘classificatie-industrie’, en subsidies voor ornithologen met 80% terugbrengen. “Als de Nederlandse kiezer zegt dat één kwikstaart genoeg is, dan moeten we daar naar luisteren.“

De staatssecretaris wil komend jaar al beginnen vogelsoorten te fuseren. Als eerste zullen de roerdomp (Botaurus stellaris) en de dodaars (Tachybaptus ruficollis) samengaan. Het gedrag van de vogels alsmede hun fysieke gelijkenis maakt een fusie volgens Bleker ‘pijnlijk doch noodzakelijk’. Later in het jaar zullen de ‘drijvende vogels’ knobbelzwaan (Cygnus olor) en meerkoet (Fulica atra) volgen.

Het verweer van biologen dat verschillende vogelsoorten simpelweg niet met elkaar kunnen voortplanten doet hij af als ‘ook maar een theorie’. “Kijk naar mijn pony’s. De ene is bruin en de andere heeft vlekjes. Toch zijn het allebei pony’s.”

De Vries kwam op het idee toen hij onlangs in de bioscoop geconfronteerd werd met een reclame voor ‘de eerste bodylotion voor mannen’. Het aanhoudende succes van Within Temptation en het toenemend aantal mannen met make-up en ‘lange gewaden’ in de metalscene baarde hem al langer zorgen. “Waarom gedragen mannen zich steeds vaker als vrouw?”, vroeg De Vries zichzelf hardop af. Zelfs in de door mannen gedomineerde metalwereld zag hij steeds meer vrouwelijke trekjes opduiken. Na een uitgebreide studie kwam de bandleider tot de conclusie dat de dalende cd-verkoop van de Destructors niet te wijten is aan het downloadtijdperk, maar aan de invloed van de pil.

In zijn studie stuitte De Vries eerst op het onderzoek van dr. Karen Kidd. De Canadese biologe onderzocht de invloed die de pil via rioolwater op de vissenpopulatie heeft. Kidd toont aan dat steeds meer vismannetjes eitjes leggen nadat ze in aanraking gekomen zijn met de, uit de pil afkomstige, vrouwelijke hormoon oestrogeen. Daarnaast dreigt de vruchtbaarheid van de vissen af te nemen. Het voortbestaan van hele vissenpopulaties wordt bedreigd door de pil.

Recentelijk bleek uit onderzoek van Dr. Katherine Buchanan tevens dat de pil de mannelijke vogels geleidelijk ontmant . Steeds meer mannelijke vogels gaan onder invloed van pileffecten zingen als vrouwtjes. Ze zingen meer en complexere muziek nu oestrogeen via de pil ook in de voedselketting der vogels is gekomen. “Straks hebben we alleen nog maar mannelijke ‘rasmussen’”, aldus de pamflettist. Het ‘gegoochel met de seksen’ heeft volgens De Vries zijn weerslag reeds gevonden bij homo sapiens. Vergelijkbare ontwikkelingen zijn volgens hem gaande in de grotemensenwereld, waarin hem opvalt dat mannen zich steeds vaker als vrouwen gedragen.

Meest schokkend vond de Apocalyptic Destructor de onderzoeken waaruit blijkt dat het gebruik van de pil invloed heeft op de partnerkeuze. Het gebruik van de pil simuleert een zwangerschap, waardoor de vrouw zich het meest aangetrokken voelt tot mannen met vergelijkbare feromonen. Kort gezegd valt de vrouw in deze periode op brave betrouwbare mannen, terwijl ze in haar vruchtbare pilloze periode eerder op de baritone ‘man-man’ zou springen.

Volgens De Vries zien we nu al dat mannen met mannelijke kwaliteiten als drinken, schreeuwen en dingen tillen het steeds moeilijker krijgen om zich voort te planten. Daarnaast krijgt de gefeminiseerde man natuurlijk ook minder mannelijke zonen. “De tijd dat het mensenmannetje eitjes gaat leggen laat niet lang meer op zich wachten”, aldus De Vries in zijn manifest. “De effecten zijn overduidelijk in deze tijd waarin mannen epileren, lotionen, zalmroze dragen, Jamie Cullum luisteren en coca cola zero drinken.” Naast het pamflet ‘Pil Destruction’ roepen de Apocalyptic Destructors in hun nieuwe single Fucking Bitchmen go to Hell (and bring your pills to Satans party) vrouwen op om op andere vormen van anticonceptie over te stappen.

Hufterig. Een ander woord heeft een plaatselijke merel (Turdus merula) er niet voor over. Hij heeft het opgegeven. “Ik praat niet meer met ze. Klotepimpels. Allemaal hetzelfde.” Anders dan zijn lieflijke uiterlijk doet vermoeden, blijkt de pimpelmees een beroerde reputatie te hebben. Zo zou hij veel overlast veroorzaken en terroriseert hij kleinere vogels. Een sperwer (Accipiter nisus) somt de klachten nog eens op, namens het buurtcomité ‘Het is Simpel, zeg Nee tegen de Pimpel’: “Ze pikken het voer van de andere vogels, blijven tot veel te laat doorkwetteren en zijn vaak onder invloed van paddestoelen. Het is gewoon een asociale bende. Nooit eens lekker kwetteren met zijn tweetjes. Altijd ik, ik, ik.”

Ook een staartmees (Aegithalos Caudatus) uit de buurt is het zat: “De pimpels zeggen altijd dat wij geen ‘echte mezen’ zijn, en dus niet weten hoe het eigenlijk hoort. Nee, doorkwetteren tot 3 uur ‘s nachts en dan blijven tukken tot 12 uur ‘s middags, zo hoort het zeker? En dan beweren dat wij niet goed geïntegreerd zijn in het bos. Terwijl mijn familie hier al zes generaties woont!” Er worden verschillende oplossingen genoemd voor de pimpelproblematiek. Zo heeft een groep koekoeken (Cuculus canorus) aangeboden als buurtvaders op te treden. Zij willen opkomende ruzies bekoelen en een een oogje in het zeil houden. De reacties hierop waren echter gemengd.

Een sneeuwuil (Bubo scandiacus), die bekend staat om zijn uitgesproken meningen, heeft reeds het veld moeten ruimen vanwege zijn uitspraken over pimpelmezen. In een vertrouwelijk gesprek met een collega ging hij zijn boekje te buiten. Een toevallig aanwezige roodborst (Erithacus rubecula) wist aan de overige bewoners te melden dat de uil het had gehad over ‘kleine kutpimpels.’

Vanaf haar vakantielocatie nabij Meppel licht de parlementariër haar standpunt toe. “Het is een schande. Zeker, die gierzwaluwen fladderen zeer aandoenlijk, maar dat staat allemaal in het teken van de massamoord die ze plegen op onze lieve, weerloze vliegjes en andere insectjes. Ze vliegen ook hier, boven de camping. Ze zijn overal. Ik heb er werkelijk slapeloze nachten van en ik ben niet de enige.”

De gierzwaluw vliegt jaarlijks heen en weer van zijn broedareaal in West-Europa naar zijn winterverblijf in zuidelijk Afrika. De diertjes voeden zich uitsluitend met insecten. Hun nesten bouwen ze vooral onder daken en dakgoten in oude binnensteden. Ze leggen grote afstanden af en jagen door heel Nederland op insecten. Ouwehand vindt het schrijnend: “Deze koelbloedige moordenaars profiteren van onze architectuur en infrastructuur. In feite ondersteunt de Nederlandse staat hiermee insectengenocide. Een zwaluw vangt gemiddeld vijftigduizend insecten per week! Er vindt een Darfur boven onze daken en weilanden plaats.” Marianne Thieme, medeparlementariër en lijsttrekker van de Partij van de Dieren, is kort in haar reactie: “Ik heb het dossier nog niet ingezien. Gierzwaluwen zijn op zich enige beestjes. De aantijgingen zijn wat mij betreft nergens voor nodig. We gaan zeker even om tafel zitten met Esther.”

‘Zwaluwgate’ verdeelt ook de Kamer. De SP stelt solidair te zijn met de Nederlandse insectenbevolking. De VVD heeft nog geen eenduidig standpunt ingenomen. De liberale vleugel trekt de mare liberum, de vrije zee als beschreven door Hugo Grotius, met graagte door naar het luchtruim. Maar de rechterkant van de partij noemt deze opstelling te soft en vreest voor verlies aan stemmen. Hero Brinkman, Kamerlid voor de PVV, kiest duidelijk stelling en zegt dat hij ‘het liefst vandaag nog al die rotvogels terug naar Afrika zou schoppen.’ De christelijke partijen, normaliter vrij eenduidig in dit soort kwesties, lijken de zijde van de zwaluwen te gaan kiezen. Bas van der Vlies, fractievoorzitter van de SGP: “Zwaluwen zijn sinds de zondeval nu eenmaal insectenjagers. De mens moet daar niet aan willen tornen. Later, in een betere wereld, zullen zwaluwen en vlinders samen rondfladderen. Maar tot die tijd leven wij in zonde en dat zal zo blijven tot het de Heere behaagt ons hieruit te verlossen.”

Met een eventueel spoeddebat in het vooruitzicht, ligt het lot van de gierzwaluw voor een groot deel in de handen van de PvdA, die de peilingen afwacht. Eddy Terstall dreigt de partij te verlaten als er geen duidelijk pro-gierzwaluw standpunt naar voren wordt gebracht. Maar het is niet uitgesloten dat de beschermde status van de vogels wordt opgeheven, en dat de vogel doelwit zal worden van de in aantal toenemende stadsjagers. De peiling van Maurice de Hond van gisteravond liegt er in dat opzicht niet om: 75,2 procent van de Nederlanders is voor het openen van de jacht.

Met de voetbal onder de arm ging Luc daarom de afgelopen maanden met zijn getalenteerde telg langs bij oefensessies van verschillende WK-deelnemers. Bij Italië, Argentinië en Spanje werd de toegang geweigerd. Maar na een warme ontvangst bij Slovenië, Noord-Korea en Honduras viel de keuze uiteindelijk op laatstgenoemde. Luc Nijholt: “Voetbal is oorlog en geen enkel land heeft dat zo goed begrepen als Honduras. De voetbaloorlog met El Salvador in 1969 zegt al genoeg over de mentaliteit van zo’n land. Daarnaast is er prachtige natuur, mooie vogels, vrouwen en een gemiddelde temperatuur van 30 graden! Natuurlijk heb je daar weinig aan tijdens het WK in een winterachtig Zuid-Afrika, maar het is wel lekker voorbereiden.”

Over de kansen van Honduras kan Nijholt kort zijn.  “We spelen drie wedstrijden in de poulefase, als we bij de eerste twee zitten moeten we daarna nog maximaal vier wedstrijden winnen. In totaal zijn dat er dus zeven, ongeveer net zoveel als voor een periodetitel in de Jupiler League. Over de laatste vier landen kan ik nog niet veel zeggen, maar in de eerste ronde spelen we tegen Spanje, Chili en Zwitserland. Dat is goed te doen, we zitten zeg maar bij Ajax, Go Ahead Eagles en Telstar. Als je Honduras dan vergelijkt met Vitesse is het duidelijk dat we tweede worden. Gianluca heeft dus in ieder geval vier wedstrijden om te laten zien wat hij in huis heeft.”

Het liefst zou Gianluca overigens gewoon voor Nederland spelen, maar vader Nijholt is niet verbaasd over het uitblijven van een uitnodiging voor Oranje. “Bert (Van Marwijk, red.) heeft duidelijk een blinde vlek als het gaat om FC Utrecht. Ook in de rest van de selectie zie je geen spelers uit de Domstad terug. Van een land als Honduras begrijp ik wél dat ze niet als eerste naar Utrecht kijken. Probeer in Honduras maar eens een abonnement op Eredivisie Live te krijgen. Als dat al lukt, dan is de prijs disproportioneel; voor minder dan 500 lempira (de plaatselijke munteenheid, red.) per maand hoef je het niet te proberen. Voor een maand Eredivisie Live heb je dus drie maanden eten en zes nieuwe trainingspakken. Gelukkig speelt Gianluca voor de prijs van twee jaarabonnementen dit WK in het wit en blauw van Honduras.”

De reuzenzwartkopmeeuw had Kniest in eerste instantie bijna over het hoofd gezien. Wat beweging achter de hoge rietkraag vestigde echter zijn aandacht op de vogelspotter. Toen de vogel beter keek, zag hij dat een man van middelbare leeftijd plaatsnam in de vogelhut. Dat het ging om Kniest was toen nog niet geheel duidelijk. De vogelkijkhut in kwestie werd tot dan toe met name bezocht door enkele vogelaars die uit de buurt afkomstig waren, waaronder Cees de Boer en Joost Zwagerman.

In eerste instantie viel met name de snor van Kniest erg op. De combinatie van kleur (blond) en afmeting (fors) sloot eigenlijk alle hier vaker voorkomende vogelaars uit. De meeuw besloot Bertus Kniest van dichterbij te bekijken. Enige omzichtige manoeuvres later zat de vogel voor de hut en kon hij de determinatie rondkrijgen. De combinatie van een donkergroene jas, Zeiss verrekijker en zenuwachtig kuchje liet geen twijfel: het ging hier om Bertus Kniest.

Het bericht verspreidde zich snel onder de andere vogels en al snel wemelde het voor de vogelkijkhut van de belangstellenden. Kuifeenden, ruigpootbuizerds, kleine zwanen en natuurlijk de altijd goed geïnformeerde sperwer verdrongen zich om een glimp van Bertus Kniest op te kunnen vangen. Rond 16.15 werd Kniest voor het laatst gezien: hij verliet de hut en stapte in zijn auto.

In een 723 pagina’s tellend manuscript ontmaskert Denderon stapsgewijs de overschatting van Bach. De auteur schetst in detail hoe zijn grote familie van middelmatige componisten het succes van Johann Sebastian al vroeg ‘uitvindt’ door hem op zijn negende publiekelijk tot wonderkind te benoemen. Denderon: “Natuurlijk was het een innemend ventje en had hij de klassieke trukendoos onder de knie. Maar in een achtergebleven deelstaat als Thüringen val je al snel op als je ouders een klavecimbel kunnen betalen én je ook nog eens tot tien kunt tellen.”

De propaganda begon steeds grotere vormen aan te nemen, waarna een opeenstapeling van mythes en opgeklopte ongein de sluwe Bach wereldroem verschafte. Denderon: “Als je blind een stapel cantates weet te componeren dan maakt het echt niet meer uit hoe die liedjes klinken, mensen vinden het toch wel knap en je kunt dan blijven teren op je eerste ingevingen. Om hem de Ray Charles van de klassieke muziek te noemen gaat misschien wat ver, maar het kwam wel bij me op. Ook zo’n verhaal over de kruisiging van Jezus was erg makkelijk gekozen, maar zeker in die tijd een garantie voor succes. Als vervolgens genoeg mensen blijven beweren dat je een genie bent dan neemt de rest het vanzelf over. Een soort massale verstandsverbijstering.” Denderon noemt het ‘niet verrassend’ dat ook kenners hierin meegingen. “Al die zelfbenoemde kenners zijn charlatans, Maarten ‘t Hart voorop. Ze weten meer van vogels kijken, bridge of cognac dan van kwaliteit in de Barok. Vraag ze voor de grap eens naar Henry Purcell, die al veel eerder veel betere muziek schreef dan Bach. Goede kans dat ze die hele Purcell niet kennen.”

Denderon hoopt dat na het verschijnen van zijn boek het brede publiek zich nu ook eindelijk van Bach af zal keren. Hij noemt het opmerkelijk dat Bach pas in 2010 definitief ontmaskerd is. Gezien zijn oeuvre ligt het er volgens de theoreticus namelijk nogal dik bovenop. “Bachs oeuvre omvat vrijwel alle stijlen en vormen die in zijn tijd gangbaar waren. Dat resulteert echter bijna nooit in kwaliteit. Mensen die van alles wat kunnen, zijn over het algemeen nergens echt goed in. Vergelijk het met een bruiloftsband die ‘van alle markten thuis is’. U vraagt, wij draaien, dat idee. En hoeveel bruiloftsbands kent u die het tot wereldheerschappij hebben geschopt? Maar die bruiloftsbands hebben dan ook nooit de onvoorwaardelijke steun van legers papegaaiende wetenschappers, critici, programmeurs en huis-tuin-en-keuken-kenners gehad.”

Naast de inhoudelijke thematiek waren er ook artistieke overwegingen om het duet met de vogels aan te gaan. Het stemgeluid van Jacobsen is namelijk bij tijd en wijle niet te onderscheiden van de baltsroep van de macaronipinguïn. Nederlandse Zuidpoolonderzoekers werden hier op pijnlijke wijze mee geconfronteerd toen ze in het Georg von Neumayer-Station de laatste CD van Blöf luisterden: honderden macaronipinguïns waggelden hun ondergang tegemoet.

Sommige dierenliefhebbers hebben openlijk getwijfeld aan de vrijwillige deelname van de pinguïns. Volgens Jacobsen is dit nergens op gestoeld. “Je merkt dat ze er volledig in opgaan. Dat is zo mooi aan muziek, het is zoiets krachtigs, het laat zich niet stoppen door triviale verschillen in biologische opmaak. Sinds ze bij ons spelen merk je dat ze zoveel van zichzelf kwijt kunnen in de muziek. Ze worden minder vaak ziek, spelen meer samen en hun vacht glanst. Dat vind ik zo mooi.”

“Ik zing graag samen met mijn hond”, aldus de sympathieke Blôfzanger. “Ik had dit idee al veel langer, maar het publiek was er nog niet klaar voor.” Het refrein van Blöfs nieuwste hit bestaat uit het zachte gehuil van enkele babyzeehondjes. “Dat gaat door merg en been”, aldus bassist Ferry Somogyòyi.

De Speld sprak met de projectleider van het beschermingsproject “Een duw voor de boerenzwaluw”, Arend Kip. Hij zette zich namens de Vogelbescherming in voor de wendbare vogeltjes. Het project begon zeer succesvol, aldus Kip. “We creëerden vanaf maart dit jaar nestelgelegenheid in leegstaande boerenschuren. Dat werkte heel erg goed. De vogels maakten gretig gebruik van de schuren. Al snel hadden we een gigantisch aantal broedparen.” Zo kwam het dat de populatie boerenzwaluwen in Nederland explosief toenam: volgens ruwe schattingen vlogen in juli van dit jaar enkele honderdduizenden exemplaren rond in ons land.

Goed nieuws dus, zo leek het. Maar al vanaf augustus begon het aantal boerenzwaluwen op onverklaarbare wijze af te nemen. “Het werden er steeds minder, wat we ook deden” aldus een aangeslagen Kip, “en inmiddels zijn ze definitief uitgeroeid. De laatste waarneming was eind november.” Kip geeft de schuld aan de klimaatverandering. “In een paar maanden is de temperatuur om onverklaarbare redenen sterk gedaald. Het lijkt erop dat dat de boerenzwaluw heeft genekt.”

De vrees bestaat dat de temperatuurdaling doorzet. Alles wijst in de richting van een nieuwe ijstijd: zo wordt het waddeneiland Texel de laatste tijd bezocht door sneeuwuilen Bubo scandiacus en ook de aanwezigheid van een ijsduiker Gavia immer in de Biesbosch is zeer verdacht. “Het is vijf voor twaalf. Ik heb winterbanden onder mijn auto laten zetten” aldus een goed voorbereide Kip.