Volgens VVD-Kamerlid Ton Elias worden dankzij het nieuwe vergunningstelsel een kleine duizend onnodige vergunningen opgeheven en wordt Nederland overzichtelijker en minder bureaucratisch. “We lopen in Nederland vast in de regelbrij en we vergeten dat de overheid er voor de ondernemende burger is, in plaats van andersom. Gewoon één grote vergunning, dat is meer dan genoeg.”

De nieuwe maatregel is volgens Elias niet alleen een uitkomst voor zelfstandige ondernemers, maar voor vrijwel iedereen: “Er zijn zat mensen die hun auto moeten parkeren, graag vissen en best een schuurtje in de tuin kunnen gebruiken. Het is straks niet meer nodig om daar aparte aanvragen voor in te dienen en drie keer drie maanden op een stempel van een bureaucraat te wachten.”

Volgens Elias kan het lastig worden om de maatregel door het kabinet te krijgen. “De onnodige bemoeizucht vormt een veelkoppige draak en de Jorissen in het kabinet die het ondier moeten bestrijden, krijgen amper hulp van hun collega’s.” Toch moet er volgens de parlementariër snel iets gebeuren. “Als een vrouw wil bijklussen in de prostitutie is het natuurlijk wel zo handig als ze meteen toestemming heeft om een wapen te dragen. Als ze vervolgens met haar dividend een kinderopvang wil beginnen en het in het weekend leuk vindt om iets aan de zwijnenpopulatie op de Veluwe te doen, moet dat natuurlijk gewoon kunnen zonder al die administratieve rompslomp.”

Vrouwe Justitia,  personificatie van het recht, heeft volgens staatssecretaris Fred Teeven van Veiligheid en Justitie haar langste tijd gehad. De crimefighter noemt het beeld van de vrouw met weegschaal en blinddoek ‘gedateerd en ideologisch gevaarlijk.’  Teeven: “De weegschaal slaat wel heel vaak naar één kant door, en niet geheel toevallig is dat links. Je hoort mij niet zeggen dat de onafhankelijke rechtspraak de boeven in bescherming neemt, maar de symboliek boezemt niet echt veel vertrouwen in.”

Teeven heeft echter vooral moeite met Justitia’s blinddoek. “In deze tijd kan het recht niet meer blind zijn voor de problemen van de maatschappij. We moeten een overheid hebben die een oogje in het zeil houdt, met camera’s of preventief fouilleren. Alleen zo kunnen we een veilige samenleving garanderen. Het is tijd dat de rechtspraak ophoudt met het spelen van blindemannetje.” Teeven ziet het blinddoekje als ‘een kleine stap naar een hoofddoekje.’ “De VVD heeft zich altijd uitgesproken tegen rechters en agenten met hoofddoekjes. We moeten nu voorkomen dat er straks krachten opstaan die de blinddoek om het hoofd van Justitia binden en de sharia invoeren.”

Als alternatieve symbolen voor het recht noemt Teeven de camera of de crimefighter in eigen persoon. “Ik wil mezelf niet meteen als alternatief voor vrouwe Justia presenteren, maar we zijn hier op het ministerie bezig met een campagne om het veiligheidsgevoel van de burger te vergroten. In het hele land zullen grote posters hangen met mijn beeltenis en teksten als ‘Een crimineel heeft geen leven dankzij Fred Teeven’ en ‘Ga rustig slapen, Fred Teeven is on the motherfucker.’”

Een warm voorstander heeft het kabinet in Flemmo te Gader, senior onderzoeker bij TNO Age and Gender. Zijn onderzoek toont aan dat de maximumleeftijd in veel landen aanmerkelijk lager is dan in Nederland, waardoor dezen een aanmerkelijk gunstiger kostenstructuur dan Nederland kennen. Te Gader: “Het is, in geld uitgedrukt, een stukje AOW dat je er van de bovenkant afhaalt, zodat je het aan de onderkant terug kunt geven. De AOW-leeftijd hoeft niet omhoog, terwijl we toch fors bezuinigen. Het zijn namelijk vooral die laatste AOW-jaren waarbij mensen steeds duurder worden, terwijl ze als lillende zakjes vlees op de bank hangen.”

De uitvoeringsdetails worden door de ministeries van Sociale Zaken en VWS nog nader bestudeerd. Denkbaar is bijvoorbeeld dat de leeftijdsbeperking periodiek aan de conjunctuur wordt gekoppeld. Op dit moment worden vooral stroomstoten en injecties als meest humane euthanasiemethoden overwogen.

Aanstaand premier Mark Rutte geeft aan dat de bepalingen niet in beton gegoten zijn. “Over die leeftijd zullen we nog wel wat noten kraken, iedereen weet immers dat het CDA een leeftijd van 77 jaar bepleit. En ook over het punt van diegenen die de maximumleeftijd nu reeds bereikt hebben zullen we moeilijke gesprekken tegemoet gaan. Maar dit land staat voor een aantal structurele uitdagingen, die we nu echt eens te lijf moeten gaan.” CDA-onderhandelaar Maxime Verhagen ontkent ten stelligste dat het idee voor de maximumleeftijd is ontstaan na de kritiek van partijprominenten Dries van Agt en Piet de Jong.

“Ze waren blij en vooral opgelucht dat ze via mij hun zegje konden doen. Ze maken zich zorgen, maar voelen zich machteloos en vervreemd van hun incarnatieverleden in de Nederlandse samenleving. Met elkaar praten ze er veel over, maar dat heeft toch iets van oude mannen op een bankje waar niemand naar luistert. Via mij voelen ze zich nu gehoord,” aldus Dolinga.

Het idee een enquête onder overleden politici te houden, ontstond toen de Netwerk-journalisten geen levende oud-politicus meer konden vinden die  iets nieuws kon zeggen over de coalitie-onderhandelingen. In de uitzending van aanstaande vrijdag wordt uitgebreid verslag gedaan van Dolinga’s rondvraag onder prominente politici aan gene zijde. Hans van Mierlo spreekt via het medium van ‘een lugubere afgrond van angst en haat waar Nederland zich in begeeft onder leiding van de fascistoïde Wilders’. Ook Joop den Uyl en Hans Dijkstal laten zich, opmerkelijk eensgezind,  in de uitzending niet onbetuigd. Op een videofragment, vertoond tijdens een persconferentie, is te zien en vooral te horen hoe uit Dolinga’s spraakkanaal hun ferme anti-Wilders retoriek  rolt. Den Uyl spreekt van ‘Een politiek spel welk met bezoedelende middelen zogenaamd onder het mom van de vrijheid wordt gebezigd.’  Dijkstal laat weten ‘er ook niet zo blij mee te zijn.’

Een apart rolletje is in de uitzending weggelegd voor Hans Janmaat. De overleden voorman van de Centrum Democraten probeert zich meerdere malen in de gesprekken te mengen. Dolinga tijdens de persconferentie: “Ik hoorde het bekende  ‘Ik zei in 1982 al…’, met die typische stem van hem, wanhopig proberend boven de rest uit te komen. Dan moest ik even lachen en een paar keer grondig slikken. Op het laatst bleef hij weg, omdat hij merkte dat hij energetisch niet op mij aansloot.”

Dolinga laat weten dat Pim Fortuyn voor de enquête heeft bedankt vanwege een campagnetoernee ter vernieuwing van het ‘hopeloos achterlijke en vastgeroeste achterkamertjesstaatsbestel van het Hiernamaals.’

Eerder lekte al uit dat er plannen waren om de ministeries van Economische Zaken en Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit samen te voegen tot het ministerie van Bedrijvigheid. “Dat leidde tot klachten van ambtenaren op Sociale Zaken” aldus Rutte. “Die zeiden dat hun ministerie ook best bedrijvig was.” Rutte besloot daarop tot drastische veranderingen. “We moeten af van het hokjesdenken. Als je op middelbare leeftijd nog geen relatie hebt, word je bijvoorbeeld meteen in het hokje ‘vrijgezel’ gestopt. Nergens voor nodig.”

“De verschillende ministeries hadden altijd al veel overlap met elkaar. Een kwestie als de Nederlandse aanwezigheid in Afghanistan is niet alleen de verantwoordelijkheid van Defensie, maar natuurlijk ook een beetje van Buitenlandse Zaken, Economische Zaken en niet te vergeten Ontwikkelingsamenwerking. Nu kunnen we dit soort zaken holistisch benaderen vanuit een centraal ministerie en weet ik altijd meteen wat er aan de hand is.”

Experts hebben het plan van Rutte doorgerekend en zeggen dat het tenminste 1 miljard aan bezuinigingen oplevert. De centrale huisvesting van Het Grote Ministerie in een leegstaande vleugel van de Scheveningse gevangenis zal een aanzienlijke winst opleveren, omdat de gebouwen waar de ministeries nu in zitten vorden vrijgegeven voor verhuur. President van de Algemene Rekenkamer Saskia Stuiveling zegt: “Dat levert veel nieuwe bedrijvigheid op. Omdat we in de toekomst minder ambtenaren hebben, moet er meer expertise van buitenaf ingehuurd worden. De vrijkomende kantoorruimte kan prima gevuld worden met externe consultants, die voor een schappelijk uurtarief de zaken efficiënt voor elkaar krijgen.”

Rechtsbuiten Fred Teeven heeft een verklaring voor het stemgedrag van de volkswijken. “Mark [Rutte, red.] bedrijft mooie, aanvallende politiek over de flanken. Niet de hele campagne in de verdediging en in de laatste minuut scoren, wat we ook wel het ‘Cohen-catenaccio’ noemen.” Dat de bewoners van de wijk flink zullen worden gekort op hun uitkering, nemen ze op de koop toe, aldus Teeven. “Daar krijgen ze een schitterende kwalificatierace voor terug.”

Niet iedereen in de Wellingtonstraat is positief over de VVD-parafernalia, zo leert een steekproef. “Nu denkt de rest van de straat dat ik ook rechts ga stemmen”, zegt een verbolgen Delano Goudsmid. De voetbalfan verfde zijn huis oranje om het Nederlands elftal te steunen tijdens het naderend wereldkampioenschap, maar krijgt nu tientallen VVD-kamerleden over de vloer die hem willen bedanken. Ook Truus Rutte, de moeder van, is al langs geweest. Dat zijn timing niet ideaal was heeft Goudsmid nu zelf ook wel door. “Bij oranje denken veel mensen toch als eerste aan de VVD.”

Paul ‘de Kromme’ is blij verrast met de steun vanuit de prachtwijken. “Het is fijn te weten dat het volk ons standpunt over de hypotheekrenteaftrek onderschrijft. Zo zie je maar weer dat dit niet alleen een breekpunt is voor huizenbezitters.” Wel vraagt hij zich af waar de VVD-supporters het geld vandaan halen om dergelijke hoeveelheden oranje materiaal in te slaan. “Misschien moeten we bij de meest enthousiaste fans eens gaan checken op bijstandsfraude.”

Truus, de moeder van de VVD-leider, verbaast het niets dat het zo ver is gekomen. “Ik hoorde hem in zijn slaap constant diezelfde woorden opzeggen. Soms schrikt hij zonder reden wakker, en roept hij in totale paniek: ‘Maar hoe gaat de hardwerkende Nederlander voordeel hebben van een verbod op bestialiteit?’ Dit zat er echt aan te komen.”

De lijsttrekker van de liberalen heeft al veel steunbetuigingen mogen ontvangen van collega-kamerleden. “Het mag algemeen bekend heten dat ik na een chirurgische ingreep het woord ‘toekomst’ niet meer mag gebruiken. Ik voel zijn pijn”, laat Groen-Linksleider Femke Halsema weten. PVV-leider Wilders leidt aan chronische blaren door de sis-klank in ‘moslims’, terwijl premier Balkenende de zinsnede ‘fatsoen moet je doen’ op advies van zijn huisarts al sinds 2004 niet meer heeft gebruikt.

Rutte richt zich momenteel volledig op het zoeken van nieuwe omschrijvingen: “Tegenslagen zoals deze nopen tot enige creativiteit, maar we slaan ons er wel doorheen. Ik reken dan ook op de onvoorwaardelijke steun van de achterban van de VVD: de autochtone aanpakkers, mensen die wat willen maken van hun leven, de positieve burgers die drie jaar lang gepakt zijn.”

Teeven: “De week met Chantal was interessant. Het is een lief kind. Ze heeft de hele week niets fout gedaan, dus heb ik haar met geen vinger hoeven aanraken.” Met de surveillance begon Teeven, nummer drie op de lijst van de VVD, aan zijn persoonlijke campagne voor de verkiezingen van juni. Hij wil in die campagne laten zien dat de privacy in Nederland volledig is doorgeschoten.

“Als de staat een cameraatje ophangt, een databaseje aanlegt, of een telefoontje aftapt, beginnen er direct allerlei linkse privacygoeroes te piepen”, zegt de voormalige crime fighter. “Begrijp me niet verkeerd. Privacy is natuurlijk heel leuk. Maar vooral voor de boeven. Zij profiteren ervan. Alleen slechteriken willen dingen in het geniep doen.”

“Bang ben ik niet geweest”, zegt Chantal op het eind van de week. Teeven zit naast haar op de bank, met zijn handen over elkaar, en kijkt haar strak aan. “Hij is wel lief hoor. Net een teddybeer. Alleen misschien een beetje saai. Hij zei de hele week niets, maakte alleen geluid bij het eten, en bleef me maar zo aanstaren. Toen ik vroeg of hij een verhaaltje wilde voorlezen, begon hij helemaal te trillen.”

De ouders van Chantal, overtuigde liberalen, hadden haar vrijwillig opgegeven omdat ze samen een weekje op Tenerife van de vrijheid wilden genieten. Teeven wil na de verkiezingen een wet maken zodat surveillances voortaan ook op onvrijwillige basis kunnen plaatsvinden. Teeven: “Overheidsdienaren moeten altijd en overal bij mensen naar binnen kunnen lopen. Zo maak ik hoogstpersoonlijk van Nederland een veilig land. En wie dit niet leuk vind, moet maar emigreren of springt voor de trein.”

Wie nog niet helemaal overtuigd is, kan zelf ervaren hoe het is om zeven dagen lang door Teeven te worden bekeken. Hij heeft voor de verkiezingen nog twee Teeven-weken gepland. Vrijwilligers kunnen zich aanmelden op zijn website. De justitiewoordvoerder van de VVD zal aanstaande vrijdag zijn kruistocht tegen privacy voortzetten door op Utrecht Centraal enkele gelukkige vrijwilligers preventief te fouilleren.

De data-analist streeft naar een ‘stevige’ en ‘goed gegronde’ opinie. “De hypotheekrentediscussie heeft me altijd al diep geraakt. Het is volgens mij iets met het recht op een huis en de subsidie op rijkdom, maar wat precies weet ik niet. Ik ben ook maar een simpel huurdertje met een achterstand van 2 maanden”. Ben geeft zichzelf dit weekeinde om een gefundeerde mening te vormen.

Van huis uit gematigd links (“maar niet zo ideologisch volgens mijn moeder”), hecht Ben veel waarde aan zijn idealen. “Mijn dromen zijn mijn kinderen, die mag ik niet verloochenen. Dus moet ik haarfijn uitzoeken wat ik van bepaalde zaken zou moeten vinden.” Eén van de redenen voor zijn besluit was een incident van enkele jaren geleden, toen Elker zonder het te weten op een data-ananalistenlotgenotendag een VVD-standpunt verdedigde. “Ja, ik wist het niet. Stom natuurlijk! Mij leek verplichte inburgering best een goed idee, om zo de participatie op de arbeidsmarkt te verbeteren zonder afbraak te doen aan tradities. Ik dacht ook dat ik dat vond. Ik kwam er dus twee weken later achter dat dat niet zo was, en dat ik juist tegen verplichte inburgering was!”

Om dergelijke situaties bij de aankomende verkiezingen te voorkomen struint Ben DeJoop, het Volkskrantblog en het twitteraccount van Femke Halsema af op zoek naar een heldere opinie. “Dat hypotheekrentegebeuren is erg ingewikkeld. Ik ben dus nogal nieuwsgierig wat mijn kijk er op is. Vind ik het een onrechtvaardig archaïsch overblijfsel en de voornaamste oorzaak van het schijnbare disfunctioneren van de Nederlandse huizenmarkt? Of een pragmatische maatregel die bij afschaffing de fundering onder de huizenmarkt wegtrekt en een hele generatie huizenbezitters met een onverantwoorde devaluatie opzadelt en de markt op slot gooit? Het snappen is één, maar dan komt het pas. Ik vind vervolgens één van de twee, maar ik heb eigenlijk nog geen idee welke.”

Ben is vastbesloten de komende tijd over allerlei belangrijke verkiezingsissues zijn mening te vormen op basis van internetfora. “Het blijft spannend, zo’n zoektocht. Het is een heerlijk moment als het ineens allemaal klikt, als je ineens zeker weet dat je de toetreding van Turkije onder voorwaarden steunt, dat 65 65 blijft, of dat het van nationaal belang is dat de subsidies op landbouwexport blijven bestaan. Ineens voel je je thuis’. Elker heeft aangegeven ‘binnen twee maanden’ al zijn idealen en meningen op een rijtje te hebben, en klaar te zijn voor ‘welk referendum, verjaardag of borrel dan ook’.

Neppérus benadrukt dat het referendum bindend is. “Zo’n belangrijk thema mag niet doodbloeden. Er moet iets besloten worden, en snel.” De politica wil echter geen stemadvies geven. “We gaan er vanuit dat iedereen zijn gezond verstand gebruikt. De uitslag moeten we vervolgens ook respecteren.”

Burgers met twee nationaliteiten mogen niet stemmen. Richard de Mos, klimaatwoordvoerder van de PVV: “Dit belangrijke referendum mag niet gesaboteerd worden door mensen met twee paspoorten, die geen idee hebben wat normaal is in Nederland. Dat heeft niks met discriminatie te maken: als je elke zomer in Marokko op vakantie gaat, dan heb je gewoon geen realistisch beeld van het klimaat.”

Mocht de uitslag in het voordeel blijken van de klimaatsceptici, dan zien de twee partijen veel mogelijkheden om daar op in te springen. Neppérus: “Gloeilampen kunnen terug de verkoop in en de verwarming kan weer een graadje hoger, dat verdient de hardwerkende Nederlander in deze barre tijden wel. Bovendien besparen we veel onderzoeksgeld, waar we wegen van kunnen aanleggen. Kortom, een “nee” op de vraag of er sprake is van menselijke invloed bij klimaatverandering kan ons uit de recessie trekken.” Neppérus haast zich om toe te voegen: “Dit is geen stemadvies, maar een electoraal-hypothetische analyse.”

De Mos hoopt dat tijdens de komende verkiezingscampagne ook andere partijen zich voorstander zullen tonen van een referendum. “Het gaat hier om één van de belangrijkste kwesties van dit decennium, en daar moeten we de Nederlandse burger een stem in geven. Dit overstijgt linkse en rechtse thema’s. In een democratie beslist het volk, ook over klimaatverandering.”