Het noodlottige ongeval komt op een ongelukkig tijdstip. Eerder deze maand overleden 14 patiënten in een ziekenhuis in Oslo omdat zuurstofmaskers ook als ‘gezichtsbedekkende kleding’ werden geclassificeerd. De directeur van het ziekenhuis licht toe: “We beseffen dat zuurstofmaskers belangrijk zijn voor patiënten. maar tegelijkertijd moeten we de invloed van het onherkenbaar zijn van de patiënt en het gevoel van dreiging dat uitgaat van een gezichtsbedekkend masker niet onderschatten. Zeker niet wanneer die mensen ook zo’n angstaanjagend Darth-Vadergeluid maken. Dat moeten we niet willen, in een vrij land.”

De kritiek op de maatregel zwol aan nadat 240 puntlassers permenante oogschade opliepen tijdens hun dagelijkse werkzaamheden. Ook de NAF (Norges Automobil Verbund) is allerminst blij met de maatregel: “Nu de motorhelm ook onder het boerkaverbod valt, verwachten wij op korte termijn een zeer snelle stijging van verkeersdoden, met name onder motorrijders.”

Ondanks de kritiek zijn de Noorse autoriteiten niet van plan om het verbod op te heffen. Volgens de Noorse minister van Justitie zal de balans tussen vrijheid en veiligheid altijd een onderwerp van discussie blijven. “Maar iedereen moet een beetje individuele vrijheid inleveren ten koste van de algemene veiligheid, in dit geval is dat helaas de vrijheid om de individuele veiligheid te waarborgen.”

Amnesty International heeft haar afschuw laten blijken en spreekt van een ernstige vorm van mishandeling. De Amerikaanse minister Clinton van Buitenlandse Zaken ontkent niet en noemt de gang van zaken een betreurenswaardig misverstand. Er zou opdracht zijn gegeven tot het veel humanere waterboarden. De voor watersport uitstekende omstandigheden rondom Guantánamo Bay zouden hebben geleid tot een droevige, maar volgens Clinton, begrijpelijke miscommunicatie.

Dat de gevangenen nooit eerder hadden gewakeboard en het talent hiervoor ontbeerden maakte de behandeling voor hen uiterst pijnlijk en vernederend. Een van de slachtoffers vertelde dat hij het gevoel had te verdrinken.

In diverse steden in de wereld zijn protesten opgelaaid. In Iran werden tijdens een demonstratie honderden wakeboards verbrand en in Indonesië lieten furieuze demonstranten een pop van president Obama wakeboarden. Minister Clinton wilde niet zeggen hoeveel gevangenen zijn gewakeboard. Ze vreest nieuwe aanslagen op de Verenigde Staten en benadrukte nogmaals het gevaar van dit soort onthullingen.

Justitie ging over tot de inval nadat meerdere amateurvideo’s op internet verschenen met compromitterende beelden vanuit het sji’itische instituut. Politiewoordvoerder Beppie Vorstenbosch spreekt van een ‘schokkende situatie.’ “Wat we aantroffen tart elke fantasie. Een groot aantal vrouwen werd stelselmatig gedwongen mannen te vermaken met erotische dans of nog erger, zich te prostitueren. Daarnaast ontdekten we kelders waar zich dwangarbeiders bevonden die soms al jaren geen daglicht meer hadden gezien.“

Naast grote hoeveelheden softdrugs, wapens en juwelen is een keur aan exotische diersoorten in beslag genomen, waaronder een tijger en een krokodil. De laatste bevond zich in een ondergronds bassin, onderdeel van een ingenieus stelsel van kanalen en gangen waardoor goederen en mensen werden vervoerd.

Buurtbewoners zijn verrast door de massale arrestatie. “Ik denk niet dat iemand in het dorp wist wat zich allemaal op het complex afspeelde”, aldus een omstander die liever anoniem wil blijven (“Niemand weet hoe ik heet. En dat wil ik graag zo houden”). Overbuurman Jan schudt zijn hoofd. “Ik had mijn nek moeten uitsteken voor die arme mensen daarbinnen.” Een jonge vrouw verklaart zich al die jaren ‘in kinderlijke naïviteit’ te hebben gestort op de verkoop van zwavelstokjes.

Het islamitische centrum zal in zijn geheel worden gesloopt en vervangen door een ruimte met modeltreintjes in een nachtelijk fantasielandschap. “Dat wordt echt heel mooi”, zo drukt een glunderende burgemeester de toegestroomde pers op het hart, “helemaal ontworpen door Marcel Wanders.” De tijger en de krokodil zijn tijdelijk ondergebracht in een naastgelegen park, waar zij naar verluidt inmiddels drie geitjes, vier laven en een verstandelijk gehandicapt kind hebben verorberd.

De aanslagen kenmerkten zich door een groot aantal lekke fietsbanden, een snerpend geluid en een onprettige geur. Een onbekende groepering heeft de aanslagen per e-mail en in drievoud gedrukt opgeëist. Het document beschreef ruim van tevoren de aard van de aanslagen en de wijze waarop deze zouden worden uitgevoerd. Dit om te voorkomen dat er slachtoffers vallen, aldus de begeleidende brief.

Een woordvoerder van de groepering is bereid De Speld te woord te staan praten “Collega’s die voor grotere doelen als onsterfelijkheid, onafhankelijkheid en vrijheid vechten hanteren wat ons betreft vaak te rigoureuze middelen. Vaak zie je dat aanslagen waar dood en verderf gezaaid worden op de lange termijn weinig rendement opleveren. Wij proberen het beste van twee werelden te combineren: wel aandacht, maar geen slachtoffers. ‘Gehoord zonder Moord,’ dat is ons motto’.

Wat de precieze eisen van de groepering zijn blijft vooralsnog onduidelijk. “We willen niet zeggen wat we willen, omdat je daarmee onnodig de suggestie wekt dat jouw mening superieur is aan die van een ander. We zijn op dit moment in een interne dialoog verwikkeld over de eisen die we aan de aanslagen zullen verbinden. Het is niet makkelijk om iedereen op één lijn te krijgen en soms valt er wel eens een onvertogen woord.” De groepering zag daarin overigens geen belemmering voor het uitvoeren van een eerste serie aanvallen. “We zijn nieuw op het strijdtoneel en het is sowieso goed om je dan eerst een beetje te laten gelden. Die doelstellingen komen later wel.”

“Het is bepaald niet het soort terrorisme dat samenlevingen ontwricht”, aldus de Amsterdamse hoogleraar Lichte Geweldstudies Bert Bokhoven, “De schade is in vrijwel alle gevallen prima te overzien. Deze aanslagen waren niet zozeer gericht op dood en verderf, maar eerder op ongemak en ergernis.”

Ben Elker (32), data-analist te Bilthoven, is een van de slachtoffers van de aanslagen. “Ik was op de markt om taugé te kopen. Opeens begon het vreselijk te stinken. Ik dacht dat het een afvoerput was, of het afval van de groenteboer. Pas later bleek dat het om een terroristisch incident ging.”

De NCTb adviseert burgers vooralsnog geen aanpassingen in hun leven te maken en ramen en deuren open te laten ‘indien het weer daartoe aanleiding geeft.’

“Al sinds eind 2001 wordt beweerd dat terroristische vliegtuigkapers achter de aanslag zouden zitten”, aldus Bert Bokhoven, Midden-Oostendeskundige aan de Open Universiteit te Heerlen. “Tot nu toe beschouwde men dat als een onlogische, onwetenschappelijke complotfantasie.” Het betreffende complot bestaat volgens de sites, onder welke het Nederlandse Niburu, uit terroristen uit de volledige islamitische wereld, met een oververtegenwoordiging uit Saoedi-Arabië. Aan het hoofd zou de multi-miljonair Osama Bin Laden staan. “Opmerkelijk”, zegt Bokhoven, “aangezien Bin Laden bekend staat als fel anti-communistisch en in het verleden gesteund werd door de Verenigde Staten.” De theorie spreekt van 19 Arabischtalige jongemannen, die op kosten van Bin Laden vlieglessen zouden hebben genomen. Vervolgens zouden zij 4 toestellen hebben gekaapt, waarvan zij 2 in de Twin Towers en 1 in het Pentagon lieten neerstorten.

Bokhoven vindt dat deze theorie, onaannemelijk als ze moge klinken, niet op voorbaat belachelijk moet worden gemaakt. Hij hekelt de vooringenomen houding van de media als het gaat om betrokkenheid van joden en vrijmetselaars bij de aanslagen. “Ja, het is zo dat de kapers vlieglessen kregen van de Nederlandse instructeur Rudi Dekkers. En inderdaad, een verre voorvader van hem, Rudolph Oswaldszoon Deckers, huwde in 1657 met de joodse Sarah Yitzhaksdochter Cohen. Maar van enig zionisme is in de familie nooit sprake geweest.” Ook de vrijmetselaars worden door Bokhoven vrijgepleit. “Mensen nemen zo’n begrip veel te ruim op. Het is waar dat kaper Mohammed Atta in zijn korte carrière als bouwvakker zijn uren zelf mocht indelen. Maar om hem dan meteen maar vrijmetselaar te noemen…”

Vanuit de joodse hoek weerklinken vooral geluiden van opluchting over de wending in het 11 septemberdenken. “Al sinds Abraham monotheïstisch werd, krijgen wij de schuld van het leed in de wereld”, aldus Shlomo Buchelstein, rabbijn aan de Ben Gurionsynagoge te Reykjavik. “Bij iedere ramp weet je dat het weer gaat gebeuren, maar ik kan u zeggen: het went nooit.” Buchelstein hekelt de vooringenomen houding van met name het Westen en verwacht ‘een gepeperd excuus’.

De vrijmetselaarswereld is minder blij met de nieuwe Arabieren-complottheorie. Gevoelens van ‘gepasseerd en in de waardigheid aangetast zijn’ overheersen. Bertus Kampenaar, penningmeester van vrijmetselaarsloge ‘De Steenzwepers’ te Geldermalsen, spreekt van ‘de zoveelste poging om de verborgen krachten achter de universele orde in de doofpot te plaatsen’. “De jaren na 11 september 2001 stonden in het teken van erkenning voor ons genootschap. Eindelijk hadden onze leden, over het algemeen weinig betekenende gemeenteambtenaren, het gevoel dat ze ertoe deden. Bijna 7 eeuwen na de pestepidemie in 1349 hadden we weer eens iets om trots op te zijn. Nu worden we weer teruggeplaatst in de rol van quasi-mystieke club voor middelbare mannen op zoek naar een originelere vrijetijdsbesteding dan vliegtuigspotten.”

Bokhovens aandacht voor de ‘Arabisch zelfmoordterrorisme’-theorie is opmerkelijk, gezien de doorgaans sceptische houding van de wetenschap jegens dit soort moeilijk te bewijzen complotten. Hij waarschuwt dan ook voor te snelle conclusies. “We moeten ons realiseren dat hier een mogelijke verklaring naar voren komt, zoals er velen zijn. Het Osama Bin Laden-verhaal klinkt zeer geloofwaardig, maar wetenschappelijke toetsing moet nog plaatsvinden. Zolang dat nog niet is gebeurd is er niets aan de hand en hebben de Amerikanen het gewoon zelf gedaan, geholpen door de joden en de vrijmetselaars.

De redactie van Undercover in Nederland beweert ‘tientallen keren’ in het park te zijn binnengedrongen. Stegeman: “Je kan het zo gek niet bedenken wat je zo’n park in kan smokkelen: keukenmessen, injectienaalden, een gebroken flessenhals en een kurkentrekker. Op oudejaarsavond nam onze stagiair zelfs een vuurwerkpakket mee terwijl de productiestagiair een nepbom in haar djembé droeg. Dit kan toch niet? Slechts één redacteur, gewapend met een stapel ingrediënten voor een goede bom, is beboet. Maar dat was voor wildplassen en dat noem ik geen terrorisme. Met zijn kunstmest, krant en spiritus mocht hij gewoon weer het park in.”

Het Vondelpark is volgens Stegeman een ‘paradijs voor terroristen’ en moet beter beveiligd worden. “Het is niet alleen een populaire toeristische attractie, maar een van de prominente Nederlandse zenuwcentra. Oud-Zuid-intellectuelen en Young Professionals komen hier op zomerse vrijdagmiddagen in informele sfeer tot de beste ideeën. Bovendien heeft het park een belangrijke internationale symboolfunctie voor vrijheidslievende wereldburgers. Door de lakse beveiliging, ontelbare schuilplaatsen en tientallen vluchtroutes is het park een paradijs voor terroristen. Zelfmoord is in een toonbeeld van ambtelijke nalatigheid als deze niet eens nodig.”

Om oplossingen zit Stegeman niet verlegen. “Meer agenten, minder vluchtwegen, videobewaking en schuilplaatsen kappen is een begin. Die bodyscanapparaten zouden het natuurlijk ook prima doen. Als we die bij de diverse ingangen van het park neerzetten dan ondervang je al een groot deel van de problematiek. Maar dat zijn slechts noodoplossingen die het echte probleem niet ondervangen. Als je ziet hoe makkelijk je met een auto vol mogelijke explosieven de Amsterdamse ring binnen kan rijden dan gaan je haren steil overeind staan.”

In de volgende aflevering van zijn programma zal Stegeman laten zien dat de Nederlandse kustlijn slecht voorbereid is op een grootschalige vijandelijke invasie.

De AVRO zendt de twaalf uur ‘toptelevisie’ live uit. Het verslag uit het vliegtuig wordt afgewisseld met beelden vanuit het hoofdkwartier van de NCTb en het Nationaal Crisiscentrum in Den Haag. Presentator Pieter Jan Hagens: “De afgelopen kerst heeft weer eens duidelijk gemaakt dat moslimterrorisme, vliegtuigen en televisie een robuuste combinatie zijn. Wie kijkt er tegenwoordig in een vliegtuig niet even om zich heen of er geen tulbanden aanwezig zijn? Dit spel is voor iedereen herkenbaar.”

Hagens denkt dat het programma ‘het analytisch vermogen van de kijker stevig op de proef zal stellen.’ “Na de berichtgeving over de gebruiken van moslims de afgelopen jaren denkt iedere Nederlander dat hij een ‘fundi’ er zo uit kan halen. In de praktijk blijkt het nog best lastig te zijn. Met name als ze taqiyya (misleiding) toepassen, is het lastig om te zien wie de échte moslimterrorist is.”

De kijker krijgt eigenlijk twee programma’s in één, aldus Hagens. “In het programma zijn we niet alleen op zoek naar de moslimterrorist, maar ook naar de Nederlandse Jack Bauer. Zo zijn op het vliegtuig genoeg faciliteiten aan boord om te waterboarden of om bijvoorbeeld een wig onder iemands nagel te drijven. De kandidaten moeten daarbij zelf de afweging maken welke martelmethodes zij moreel acceptabel vinden en ze weten dus niet of ze de goede ‘fundi’ aan het martelen zijn. Maar ja, als je leven ervan afhangt, kun je best ver gaan, zo blijkt.”

“Taal is constitutief voor je leef wereld. De ontologie van de mens kan niet begrepen worden zonder taal. Bij onnodig spatie gebruik ontstaat er een ruimte in de leef wereld die de ontologie van de mens aantast. Het is van landelijk belang dat de publieke ruimte hiervan gezuiverd wordt” aldus Bert Verhagen, woordvoerder van de AIVD. De veiligheidsdienst waarschuwt voor ‘de fragmentatie’ van de maatschappij.

Volgens Stichting SOS was de situatie in 2007 al kritiek en is harde actie vereist, nu woorden als ‘krediet crisis’, ‘Icesave spaarder’ en ‘rokers café’ gemeen goed dreigen te worden . Verhagen: “Door een spatie tussen ‘krediet’ en ‘crisis’ te plaatsen gaan mensen denken dat het twee aparte zaken zijn. Het is één woord, daarom is het ook zo ernstig!” De initiële maatregelen van de overheid om overtreders naar ‘gevorderde taal cursussen’ te sturen lijken grotendeels te zijn mislukt.

“Het is een ideologie die in een klein gezelschap is ontstaan, toen zijn adverteerders en journalisten het gaan overnemen en is het balletje gaan rollen. Het is een reëel gevaar dat het nieuwe spatiegebruik zich in het collectieve onder bewustzijn van het volk nestelt. Dankzij de alertheid van Stichting SOS hebben we nu code oranje ingevoerd,” stelt de woordvoerder. Uit het onderzoek moet blijken waar de ideologie ontstaan is. De overtreders kunnen volgens de woordvoerder rekenen op ‘straf maatregelen’.

De terreurverdachten worden eind februari uitgeleverd en naar de ranch van Bush in Crawford, Texas vervoerd. “Wij willen de president ook na zijn ambtstermijn de gelegenheid geven te vechten voor vrijheid en democratie,” aldus een woordvoerder van het Witte Huis. Om dit te realiseren heeft hij de tien gevangenen onbeperkt tot zijn beschikking. Een gedeelte van Bush’ ranch zal omgebouwd worden tot verhoorkamer. De gevangenen zijn volgens de woordvoerder ‘hoogstwaarschijnlijk ergens schuldig aan.’ Het gaat onder meer om een taxichauffeur uit Karachi, een boer uit Jemen en een kebabverkoper uit Hamburg, ‘allen potentieel levensgevaarlijke terroristen.’ Bush zelf zegt blij te zijn zich ook na zijn presidentschap te kunnen inzetten voor het verspreiden van Amerikaanse idealen.

Voormalig defensieminister Donald Rumsfeld zal samen met Bush de verhoren houden. Hierbij zal een aantal nieuwe verhoormethoden het daglicht zien. Zo heeft Rumsfeld onlangs het ‘freedomboarden’ uitgevonden. Het doel hiervan is volgens de voormalig minister het ‘op speelse wijze ontlokken van de waarheid teneinde Amerika en zijn bewoners te beschermen.’ Freedomboarden is gebaseerd op het ‘zo lang mogelijk inhouden van de adem, gelegen op een comfortabel bord’. Ook het competitieve element komt aan bod. Zo zal een jacht door de bossen de nodige beloning opleveren voor de gelukkige die de jachthonden weet te ontwijken.

Misschien wel het grootste cadeau aan Bush was het persoonlijke mailadres van Obama. De ex-president kondigt aan: “Als de gevangenen waardevolle informatie hebben, zal ik dat meteen op zijn Blackberry doorgeven.”