Kunst & Wetenschap

E letter van het jaar 2011

Klinker voelt zich thuis in alle lagen van de taal

Deel op FacebookTweetReacties51 EmailenPrinten
DSCF1657

Door • donderdag 1 december 2011

Lezers van het tijdschrift Onze Taal hebben de E gekozen tot Letter van het Jaar 2011. De klinker won met een afgetekende voorsprong van zijn twee belangrijkste concurrenten, de A en de N.

Ernest Stern, woordvoerder van het Genootschap Onze Taal , stelt dat de E zijn succes vooral te danken heeft aan zijn gemakkelijke verspreiding in alle lagen van de taal. “De E past zich goed aan en is een echte netwerker. Zowel in informele vloeken als in ambtelijke stukken voelt hij zich thuis. De E voelt zich nergens te beroerd voor en dat is zichtbaar in de taal anno 2011.”

Het totaal aantal uitgesproken en geschreven zinnen zonder E erin bedroeg slechts 164, een diepterecord sinds het begin van de metingen in 1906. In de zomer leek de letter een beetje op zijn retour en werd een opmars zichtbaar van de A en, verrassend, de K.  Vanaf september echter, kwam de E keihard terug, om binnen enkele weken zijn positie veilig te stellen.

De uitverkiezing van de E, die in de afgelopen 100 jaar al 49 keer met de hoogste eer mocht strijken, is dit jaar niet geheel onomstreden. Criticasters hekelen de in hun ogen ‘kunstmatige dominantie’ van de klinker. “De E kan alleen winnen omdat de stomme E, de sjwa, door vrijzinnige taalkundigen ook als een E wordt gezien”, aldus taalkundige Flemmo te Gader van de Stichting KLINKƏRWISSƏLING NU!. “Wij pleiten al jaren voor de invoering van de Ə, om de ongezonde en kunstmatige hegemonie van de E te doorbreken. D66 ziet hier iets in, maar wil er een referendum over houden. Dat leidt onherroepelijk tot een onverstandige keuze voor de makkelijke, oude vertrouwde weg. Daar passen wij voor. Taal is veel te complex om aan het volk over te laten.”

Koop nu de Speld Scheurkalender op speld.nl/shop

51 Reacties

Uw mening telt. Juist nu.

  1. #1

    Anja Warnaar zal wel teleurgesteld zijn dat de ‘A’ het niet is geworden

  2. #2

    Goede keus! De E is de normaalletter; een echte niet lullen maar poetsen klinker. Bovendien, heel toepasselijk de eerste letter van Emiel.

  3. #3

    De keuze voor de “E” is té gemakkelijk en wellicht het gevolg van de voorkeur van woordvoerder Ernest Stern voor de eerste letter van zijn eigen initiaal. Bij de vaststelling van de winnaar is evident geen rekening gehouden met de “F”; alleen al gezien de massale verspreiding van het “F”-woord in SMS’en, emails en de andere moderne sociale media, zou een hertelling op zijn plaats zijn. Ook hier is te merken dat men nu al antecipeert op het vertrek van Robbert Dijkgraaf als voorzitter van de KNAW; het hek is van de dam. Nu de damschreeuwer nog.

  4. #4

    Wat was er mis met de A?

  5. #5

    Als het om de letter E gaat, dan zie ik hier toch weer de vette vinger van de ontwerpers van de Codex Alimentarius in de pap die de juryleden voorgeschoteld hebben gekregen. E-202, E-484, E-193, E-854, laat het maar onvermeld, alsof dit geen invloed op de beoordeling zou hebben!

  6. #6

    EEEEEE!! /me like!

  7. #7

    Onguloovluk dat dii e ut wir is guwordun. En dat terwyl du @ naar alu waarsgynlukhyt un veel vaakur gubruikt leturteekun is.

  8. #8

    Even geen gezever, de E heeft het meeste recht. Wel geldt: geen enkele letter heeft geen gebrek. De E echter besteedt verre het meeste werk! Elke geschreven regel stelt weder: ‘geen E’ levert enkel geblèèr!

    • #8

      Hemel, welk een werk! Zeer edel deze e-rede.

  9. #9

    A12 / E35 potato / potato

  10. #10

    Met dat kudtweer snap ik wel waarom de ‘k’ zo populair is geworden.

  11. #11

    (per E-mail)

    Heineken-ees: Dat wisten wij al jaren :-)

  12. #12

    Nog even en er wordt toegegeven dat de U op plek 2 staat.

    Voor mij is het maar al te duidelijk dat ‘Onze Taal’ draait op Europese subsidies. Kan Radar daar geen diepteonderzoek naar doen.

  13. #13

    terechte winnaar – http://youtu.be/yyzK6e6py9A

  14. #14

    eeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee……??

  15. #15

    Du é is niit nodug. Ik b’n dol op du O. Als symbool van alsmaar in un kringutje rijdun. Du é is véél te opun.

    Tom

  16. #16

    CommEntaar vErdEr ovErbodig. :-)

  17. #17

    In juni nam ik nochtans ‘t Manco door, ‘n magistraal stuk taal dat van oorsprong in ‘t Frans La Disparition was. Pagina na pagina mist ‘t symbool waar ‘t u om gaat. Als slag nogal fors natuurlijk voor uw concours: 284 pagina’s las ik waarin nooit ‘t signum uit dit stuk! Jury, wat dunkt u? Kijk uw rapport nogmaals na! Is ‘n prijs voor dit schriftsymbool dan billijk?

    • #17

      Fantastisch, zond’r aangaand karakter zo’n antwoord is knap!

    • #17

      *eeeehng* Lean gaat helaas niet door voor de wasmachine ;)

    • #17

      Maar ‘t discours van MRTN staat nog rotsvast. Maar hij ontvangt in no way ‘n aardig antwoord van tijdschrift Taal’s jury. In 1 woord schandalig!

    • #17

      “Pagina na pagina mist ‘t symbool waar ‘t U om gaat.”

      Kut, dat is ‘n taalfout!
      Voor pagina hoort ‘t woord op.

      Ik mis ‘t symbool op z’n plaats.

  18. #18

    Groepsfoto met broertjes, zusjes, pappa, mamma ooms tantes…..
    http://www.flickr.com/photos/42572056@N03/3927139792/

  19. #19

    Goed fout deze uitverkiezING!
    Natuurleuk kan Ik het bewijzen:

    “Stichting KLINKƏRWISSƏLING NU!”
    Daar zit slecht 2xx een E in en dan nog in gedegenereerde vorm. De “I” zou moeten zegevieren blijkt klinkerklaar uit dit voorbeeld.

    “Taal is veel te complex om aan het volk over te laten”
    Maar het volk maakt taal. Tenminste als je het wil horen:
    http://www.youtube.com/watch?v=oJdLKNLcQEE
    over die vuile vitamine E.

    Hiero, dit nummer begint zowaar met “I”:
    http://www.youtube.com/watch?v=KnIJOO__jVo
    Hoeveel meer bewijs hepje nog naudig?!

  20. #20

    Op de website van het Genootschap Onze Taal is over dit alles nix te vinden. Vreemd dat die woordvoerder er dan wel het woord over voert.

    • #20

      Waarschijnlijk is het de woordvoerder van de lezers van het blad. Echt veel zullen het er niet zijn: een teveel, wat zeg ik; een tsunami, aan e’s.
      Dat stompt af toch?

    • #20

      Gewoon alle medeklinkers weglaten zorgt dat de lezer zich beter op het gebodene concentreert.

      Ht gvlg zl zn dt r k n vlhd n ntprtts ntstt d wr tt vrdpt nzcht ldn. W knnn dn wr wn vrt. Nmnd d dr chcld vn kn mkn.

      Zoiets dus. Naar mijn mening een hele verbetering.

    • #20

      Pollens, dit waren dus de klinkers die ik wegliet. “De Speld” is best moeilijk, zo blijkt maar weer.

    • #20

      e eo a ij a e oo ee eeei aa ieeaie oaa ie ee o eie iit eie. ij ue a ee eeue ooui. iea ie aa ooae a a ae,bedoelt u, waarde Spaland?

      Waratje, u heeft gelijk. Het aantal mogelijkheden vermenigvuldigd zich wiskundig exponentiëel met deze aanpak.
      Grootse tijden gaan wij tegemoet!

      Tevens levert u hiermee het bewijs dat enig chimpanseebloed ons mensen niet vreemd is: dit moet oertaal zijn.

    • #20

      Wel, wel. Ik sta versteld. U bent geslaagd voor het diploma chocolade maken nu u mijn mededeling hebt kunnen ontcijferen. Uiteraard is dit nog maar een eerste ontwerp dat nog verder gecompiceerd moet worden door letters een aantal plaatsen op te schuiven, weg te laten of te delen door het aantal graden in de schaduw. Boeken moeten worden herschreven en onderwijzers moeten terug naar school.

      Dit zal de mensheid leren om een enkele letter positief te discrimineren.

  21. #21

    Grandioos; het is eigenlijk teveel voor woorden. Het Taalgenootschap kan hier een Puntje aan Zuigen. De ‘Aan’Zuigende werking van de hierboven excellerende Taalmeesters, zal generaties nieuwe Spellingsvaste Nederlandse taalfanaten opleveren. Te beginnen met Ali B. (niet te verwarren met Ali Baba, de taalgevoelige roverneef van Saï Baba), die die typisch Berberse tongval koppelt aan een rijk idioom waarin lang de Mede-Klinkers K en F domineerden. Na zijn spontane kus aan Hare Majesteit is hij nooit meer de oude geworden, wel véél rijker intussen. We kunnen nu met vertrouwen uitzien naar een nieuwe generatie die de -in de versukkeling geraakte- Nederlandse taal weer tot grote hoogten zal brengen. Of -zoals ooit een medeSpeldenaar dat zo treffend uitdrukte in deze annalen- tot orgastische hoogten. Mijn bril beslaat ervan. Excuseer mij.

  22. #22

    Och, men kent zijn taal of niet, men moet daar bescheiden onder blijven. Hoewel ik tot mijn schande moet bekennen een d op de plaats van een t te hebben gezet.
    Spel- en stijlfouten zullen een natuurlijke complicerende werking bewerkstelligen.
    Proficiat en hulde voor uw pionierswerk.

    Ceterum censeo Educatorem esse delendam overigens: de scholing van onderwijzend personeel dient onverwijld ter hand worden genomen dewelke wij evenwel liever niet kritisch moeten laten afhangen van uw inspanningen.

    —— addendum ——-
    Ach, dat is nu jammer: een klikje te weinig om ter bestemde plekke -te weten nommertje 20- de reactie te plaatsen.
    Bij deze derhalve.

    • #22

      Ach, een enkele omvallende “d” of “t” kan in het vuur van het betoog wel eens gebeuren. Bij mij valt ook wel eens een lettertje weg en hij die zonder zonden is…

      Overigens ben ik van mening dat in onze taal de Engelse ziekte tot ongekende hoogten is gestegen met de introductie van Engelse termen die de “native speaker” niet kent. Een Engelsman heeft er geen idee van wat wij bedoelen met een “beamer”, een apparaat dat hij nog steeds een “projector” noemt.

      Na de door u voorgestelde vernietiging van het onderwijzend personeel dient een nieuwe generatie te worden opgeleid. De nieuwe leraren Nederlands zouden zich dan dienen te richten op het onderwijzen van Engelse termen die wij beter niet zouden kunnen gebruiken. Zij zouden daarmee in feite een soort leraren Engels worden. Het onderscheid tussen “d” en “t” kan worden verplaatst naar het academisch onderwijs.

      Er is nog veel werk aan de winkel.

    • #22

      Oe, een vergissinkje mijnerzijds, hetwelk ik haast te herstellen sinds ik van de heer Assange heb begrepen dat iedereen achter een pc als potentiëel crimineel wordt beschouwd: daar zal mijn hartenkreet geen goed aan doen.

      Nom,voc,acc: ik verbuig wel eens verkeerd. ‘Esse’ had natuurlijk ‘est’ moeten zijn om aan te geven dat de verwoesting reeds heeft plaatsgevonden.
      Nu nog onderwijzend personeel vernietigen zou onverstandig zijn.

      In uwzelfde gedachte als de leraar welke evenzo uitlegt welke Franse en Duitse termen wij beter niet zouden gebruiken: ook hier gaat nogal eens iets mis.

      Afrondende opmerking: ook de praktijk zal opvoeden; immers de student die in Engeland een ‘beamer’ bestelt en dan de BMW moet afrekenen die voorgereden wordt, doet dat maar één keer: de rest van zijn bestaan gaat verloren aan het terugbetalen van studieschuld.
      Evenwel lijkt mij de term ‘beamer’ een betere dan het agressieve Nederlandse “Videokanon”. Daar kan men in Afghanistan wellicht punten mee scoren, maar mijn twijfels blijven.

  23. #23

    Met spanning wacht ik op de uitslag van de verkiezing van het Leesteken van het jaar. Valt daar al iets over te zeggen ? Intussen E natuurlijk van harte gefeliciteerd, de uitverkiezing is volkomen terecht, E’tjes parkeren gemakkelijk, het e-nergieverbruik is laag en daardoor is de E ook voor jonge gezinnen en zzp’ers zeer geschikt en aanbevolen.

  24. #24

    HLP !!! HLP !!! HLP !!!

    Er is een heuse run ontstaan op de letter E. Heeft iemand nog E letters te koop.
    Ruilen Kan ook, direct leverbaar:
    2 A’s voor 1E
    3 O’s voor 1E
    4 U’s voor 1E
    10 I’s (zónder puntje)voor 1E
    7 i’s (mét puntje)voor 1E
    2 B’s voor 1E
    3 sint CD’s voor 1E
    6 FF voor 1E
    3 G’s voor 1E
    5 H’s voor 1E
    3 J’s voor 1E
    K wil niemand maken
    20 L’s voor 1E
    4 M’s (*deze kunnen eventueel met enige aanpassing toch nog misbruikt worden als E’s, maar kinderen pikken dit over het algemeen niet)
    De N’n wil ik zelf echt niet in huis, dus heb deze negatieve letter niet te ruil.
    2 P’s tegen 1E
    25 Q’s voor 1E (Nep klinker volgens kinderen)
    3 R’s tegen 1E
    4 S’n tegen 1E
    3 T’s voor 1E
    5 V’s voor 1E
    5 W’n voor 1E (zie M)
    15 X’n voor 1E
    25 Y ( vette nep klinker die niemand wil,)
    3 Z’s tegen 1E
    voor pure E letters wil ik zeker méér ruilen.

    Groet uit Epe.

  25. #25

    de sleaugan alle Meauslims meaueten deaud heeft helaas maar al te veel beamers

  26. #26

    Een aantal steden en landen heeft al de strijd ingezet tegen het overmatig gebruik van de letter E:
    In het Nieuw-Zeelandse Engels wordt de E steevast als “i” uitgesproken (net als de overige klinkers, maar dit terzijde).
    De gemeente Amstelveen heeft voor een logo uitsluitend de letters Amstlvn over, dit bespaart zomaar even 3 E’s!
    Nog bonter maken ze het in Zaanstad: Om te voorkomen dat de enig klinker weer terugkomt op de “meest gebruikte klinker lijst” gebruikt men daar in het gemeentelogo: ZNSTD. Duidelijk moge hiermede zijn dat de strijd tegen de klinkers nu echt losbarst!

    • #26

      Er zijn gelukkig ook gemeenten die de E hoog in het vaandel hebben zoals Edam.

  27. #27

    Iedere keer als ik de toestand van mijn oprit in ogenschouw neem, denk ik ook steevast: Klinkerwisseling nu !

  28. #28

    Wij hebben de letter U uitgeroepen tot de meest obscene letter van deze eeuw.

    • #28

      De letter o is idd een stuk beschaafder: (o)(o)

  29. #29

    dE E is waarlijk En almachtig dE Enig goddElijkE lEttEr. hEt moEt nu toch wEl duidElijk zijn, waarom hEt EvangEliE EvangEliE is gEnoEmd?!
    EmEN!

    • #29

      Goedenavond Bøs, Ik zie dat u veilig thuis bent gekomen.

  30. #30

    DaarEntEgEn is BAAS het mEEst gE-ExportEErde vErnEdErlandsE woord allErtijdEn: http://www.dutchnews.nl/news/archives/2010/10/baas_is_biggest_dutch_language.php

  31. #31

    Nilhil, no way dat dit symbool schijn van kans maakt.

  32. #32

    Toch jammer. Zelf had ik gedacht dat het dit jaar een keer de R zou worden.

    • #32

      ONMOGELIJK! De R is Reeds in de maand. Je kunt niet alles veRlangen. In de maand zijn en dan desondanks ook nog letteR van het jaaR woRden zou wat oveRvRagen zijn, zeg nou schellevis?!

  33. #33

    We kunnen dus in het vervolg rustig aannemen dat de E een stemhebbende klinker is.

  34. #34

    Aan de supprematie van de E wordt dus niet meer getornd, temeer omdat in de toekomstige Nederlandse woordenschat vele E-woorden uit het Engels, dus eigenlijk verkapte Anglicismen, zullen schitteren (E-mail, E-dating, E-motion, E-lectricity, E-lectronic, E-picentre,E-pileptic en E-rror), op de voet gevolgd door I-woorden uit de technosfeer van I-nternet. Zoals al eerder gemeld dragen recente geboortengolfjes en snelgroeiende minderheden bij aan handhaving van de F, U, K en C in de top van het Letter Klassement. Bezuinigingen op onderwijs bewijzen hier hun nut. Marja van Bijsterveldt en haar schutspatroon St. Maxime zijn wij hiervoor onze Eeuwige dank verschuldigd.

  35. #35

    De e wil ook volgende jaar een lijstverbinding met de o omdat dit ze alletwee “goed doet” aldus de o en de e.
    Dat terwijl de “u” al een lijstverbinding heeft met o. Volgens ingewijden is die verbinding “oud en koud”.