Binnenland

PvdA gaat strijd met kiezer aan

“Eindoverwinning 2011 in zicht”

Door Ijsbrand Nimmer en Richard van der Toren • donderdag 8 oktober 2009, 23:32

Het gaat goed met de PvdA. Het doel om bij de komende verkiezingen geen enkele zetel te halen lijkt dichterbij dan ooit. “We liggen goed op koers!”aldus een enthousiaste Diederik Samsom in een interne mail aan zijn fractiegenoten. Sinds hij de strijd om het fractievoorzitterschap verloor van Mariëtte Hamer, zakte de partij ongeveer 7 zetels in de peilingen. “Een waanzinnig succes”, aldus Samsom.

Maar het succes is niet alleen op het conto van Hamer te schrijven, ook ander PvdA-coryfeeën dragen hun steentje bij. Zo sluisde Wouter Bos miljarden overheidsgeld rechtstreeks van de belastingbetaler naar de roekeloos opererende banken, waarmee hij maar liefst 372.000 kiezers van zich wist te vervreemden.

Volgens politicoloog Bert Bokhoven is het structurele succes van de partij te danken aan de fusie tussen de diverse stromingen waar de partij normaal gesproken haar zetels haalt. “Je ziet heel duidelijk dat de PvdA handig manoeuvreert tussen onversneden socialisme en een soort niksig marktdenken. Volgens kiezersonderzoek zitten daar juist erg weinig zetels. Op deze manier raakt PvdA zowel haar identiteit als haar kiezers kwijt. Een win/win situatie.”

Ook kleine initiatieven worden gewaardeerd. Zo probeerde financieel woordvoerder Paul Tang zichzelf door het lekken van de miljoenennota een tijdlang buiten spel te zetten. “Uiteindelijk vielen de gevolgen mee, maar hij heeft het geprobeerd, en dat telt!” Minister Plasterk poogde met het afschaffen van de basisbeurs en het korten op universiteiten de intelligentsia van zich te vervreemden, wat volgens peiling ‘toch zeker een halve zetel’ heeft gekost.

De grootste uitdaging ligt echter in het verliezen van de traditionele achterban: de hardwerkende arbeider uit de volkswijk. Deze probeert de partij nu met een serie maatregelen te raken. Zo is de PvdA voor de verhoging van de AOW-leeftijd en met nadruk tégen het inkomensafhankelijk maken daarvan. “Daarmee pakken we met name lagere inkomensgroepen”, aldus partijpromininent Sharon Dijksma, “op termijn zullen we ook proberen de huursubsidie af te schaffen, maar natuurlijk niet de hypotheekrenteaftrek, dat zou wel eens stemmen kunnen opleveren.”

In voorbereiding op de gemeenteraadsverkiezingen heeft de PvdA al een aantal opzienbarende successen geboekt. “Het debacle rond de Noord-Zuidlijn is een historische overwinning”, aldus Job Cohen, “het heeft het vertrouwen in de PvdA aanzienlijk ondergraven.” Of het voornemen van de PvdA om aankomende verkiezing geen enkele zetel te halen zal slagen valt echter nog te bezien.